Vrijheid als banneling

Een uitspraak van Zygmunt Bauman, waarin hij ingaat op zijn leven als banneling en de vrijheid die daarbij wordt nagestreefd, maar de prijs die daar ook voor wordt betaald:

Voor mezelf sprekend: er rust een zege in de duistere vermomming van eenzaamheid, verlatenheid en vervreemding. Het zorgt ervoor dat je verder komt in de universele logica en de betekenis van het leven. Alles wat gezegd kan worden over het vormeloze en bedreigde bestaan van de positie van de balling, kan ook worden gezegd van het leven in de moderne metropool. De balling heeft de smaak van vrijheid, maar die vrijheid heeft een vernietigend potentieel. Wanneer je de vernietiging kunt tegenhouden, word je sterker. Om te creëren of te ontdekken moet je altijd een routine breken. Voor de balling is dit geen kwestie van keuze of een innerlijke strijd, maar iets onvermijdelijks. Een buitenstaander zul je echter altijd blijven.

~ Zygmunt Bauman, in een interview door Patrick van Ijzendoorn

De prijs van vrijheid in dit geval, is de eenzaamheid. Het verkiezen van vrijheid boven vervolging is niet zo simpel, er bestaat in de wereld immers geen simpele ‘exit-optie’ zoals bijvoorbeeld de politiek filosoof Chandran Kukathas het formuleerde. Wanneer de onderdanige partij kan vertrekken zonder te grote kosten, heeft de overheersende partij geen macht meer over hem.

 

Advertenties