Vrijheid als banneling

Een uitspraak van Zygmunt Bauman, waarin hij ingaat op zijn leven als banneling en de vrijheid die daarbij wordt nagestreefd, maar de prijs die daar ook voor wordt betaald:

Voor mezelf sprekend: er rust een zege in de duistere vermomming van eenzaamheid, verlatenheid en vervreemding. Het zorgt ervoor dat je verder komt in de universele logica en de betekenis van het leven. Alles wat gezegd kan worden over het vormeloze en bedreigde bestaan van de positie van de balling, kan ook worden gezegd van het leven in de moderne metropool. De balling heeft de smaak van vrijheid, maar die vrijheid heeft een vernietigend potentieel. Wanneer je de vernietiging kunt tegenhouden, word je sterker. Om te creëren of te ontdekken moet je altijd een routine breken. Voor de balling is dit geen kwestie van keuze of een innerlijke strijd, maar iets onvermijdelijks. Een buitenstaander zul je echter altijd blijven.

~ Zygmunt Bauman, in een interview door Patrick van Ijzendoorn

De prijs van vrijheid in dit geval, is de eenzaamheid. Het verkiezen van vrijheid boven vervolging is niet zo simpel, er bestaat in de wereld immers geen simpele ‘exit-optie’ zoals bijvoorbeeld de politiek filosoof Chandran Kukathas het formuleerde. Wanneer de onderdanige partij kan vertrekken zonder te grote kosten, heeft de overheersende partij geen macht meer over hem.

 

Advertenties

Spinoza en de vrijheid van denken ipv meningsuiting

De vrijheid van meningsuiting leidt voornamelijk tot een idee van vrijheid waarin mensen het gevoel hebben het recht te hebben om te zeggen wat ze ook maar willen, zelfs als dat pijn doet, zelfs als het discriminatie en ongelijkheid bevestigt en onwetendheid bevordert.

Al kijkend naar het nieuws kom ik meer en meer tot de conclusie dat het wellicht tijd is geworden om een einde te brouwen aan een van die koppige concepten, namelijk het ideaal van de vrijheid van meningsuiting. In een wereld waar meningen nogal eens tot problemen leiden, is het wellicht tijd om geheel op te houden met het cultiveren van meningen. Vooral wanneer het hebben van een mening wordt gezien als een ‘daad’, als ‘iets doen’, als ‘iets bijdragen’ aan de samenleving. Terwijl de vrijheid van meningsuiting toch ook voornamelijk leidt tot een idee van vrijheid waarin mensen het gevoel hebben het recht te hebben om te zeggen wat ze ook maar willen, zelfs als dat pijn doet, zelfs als het discriminatie en ongelijkheid bevestigt en onwetendheid bevordert.

Wanneer we beseffen dat we in ons denken voornamelijk worden gelimiteerd door de wereld waarin we ons bevinden, dan moeten we ook concluderen dat onze meningen niets anders kunnen zijn dat een bevestiging van dat wat we al zijn, en van dat wat we al weten.

 7201886880_23f21ac36e_b

Lees verder Spinoza en de vrijheid van denken ipv meningsuiting

Recensie: Ivanov, roman door Hannah Bervoets

Een intrigerende roman, uitermate boeiend geschreven en met interessante thema’s. Echt zo’n boek waarvan je de laatste bladzijde graag uit wil stellen, maar ook niet kunt wachten om te weten hoe de vork in de steel zit. Ook een heel goed doordachte roman, met een sterke opbouw waarbij allerlei lijntje uitgezet worden en niet blijven liggen. Misschien zelfs iets te doordacht. Een recensie zonder spoilers door Nicole des Bouvrie.

Lees verder Recensie: Ivanov, roman door Hannah Bervoets

Betekenis van de varkenskop

Steeds meer delen van dode varkens vinden een weg naar het openbare debat. Waar ze vroeger gewoon verbrand, in stukjes gehakt, opgegeten en verwerkt werden door een goed geoliede machine van de Nederlandse veeteelt, blijkt het nu eenvoudig genoeg om er aan te komen. Varkenskoppen, hele kadavers. Ze worden vergaard, meegenomen, verscheept en op specifieke plekken achtergelaten. Voor gebedshuizen, bouwgronden en scholen. Waarom?

Steeds meer delen van dode varkens vinden een weg naar het openbare debat. Waar ze vroeger gewoon verbrand, in stukjes gehakt, opgegeten en verwerkt werden door een goed geoliede machine van de Nederlandse veeteelt, blijkt het nu eenvoudig genoeg om er aan te komen. Varkenskoppen, hele kadavers. Ze worden vergaard, meegenomen, verscheept en op specifieke plekken achtergelaten. Voor gebedshuizen, bouwgronden en scholen. Waarom?

Jij bent een varken? Of: lekker onderdeel van de maaltijd?

De betekenis van de varken lijkt heel voor de hand liggend. Alleen lopen die betekenissen wel redelijk uiteen. Volgens columnist Theodor Hofman (Parool) is “[d]e boodschap van zo’n kop: jij bent een varken en binnenkort zie jij er net zo uit als dit varken.” Ook in de Vlaamse media wordt het krijgen van een varkenskop gezien als een doodsbedreiging. Helaas ook bij die media-uitingen geen uitleg waarom die betekenis daar aan gelinkt is.  Lees verder Betekenis van de varkenskop

Column: Geld en/of dromen

Het blijft me maar achtervolgen, die keuze die een valse keuze lijkt te zijn. Want je dromen najagen en geld verdienen is soms per definitie een moeilijk te mengen geheel. Sommige dingen kun je beter voor niets doen, om te zorgen dat je niet een karig hongerloontje verdient en daardoor datgene wat je graag wil doen gaat verachten. Niets zo hinderlijk als iets dat ‘moet’ omdat je er voor betaald wordt, maar tegelijkertijd te weinig verdient voor een droge boterham.

Het blijft me maar achtervolgen, die keuze die een valse keuze lijkt te zijn. Want je dromen najagen en geld verdienen is soms per definitie een moeilijk te mengen geheel. Sommige dingen kun je beter voor niets doen, om te zorgen dat je niet een karig hongerloontje verdient en daardoor datgene wat je graag wil doen gaat verachten. Niets zo hinderlijk als iets dat ‘moet’ omdat je er voor betaald wordt, maar tegelijkertijd te weinig verdient voor een droge boterham.  Lees verder Column: Geld en/of dromen

Vertrouwen en technologie

We leven in een tijd die gekenmerkt wordt door technologie. De meest banale dingen in ons leven worden door technologische snufjes omgeven. Er bestaan apps op onze telefoon om dingen te doen en te registreren waar we vroeger niet eens over nadachten. Hoeveel glazen water we vandaag hebben gedronken. Welke liedjes we luisterden tijdens onze 5,6282 kilometer hardlopen. Hoeveel calorieën we verbrandden tijdens een vrijpartij. Is dat erg, dat ons leven zo in het teken staat van technologie? Of is dat een ontwikkeling die we gewoonweg moeten omarmen? Een filosofische reflectie.  Lees verder Vertrouwen en technologie

Recensie: Jij zegt het – Connie Palmen

Het meest recente boek van Connie Palmen: Een roman, een vertelling, over de beroemde liefdesrelatie tussen het dichtersduo Sylvia Plath en Ted Hughes. Een liefde die voor altijd is getekend door de zelfmoord van Plath.

Het meest recente boek van Connie Palmen (Prometheus, 2015) heeft voor redelijk wat ophef gezorgd. Een roman, een vertelling, over de beroemde liefdesrelatie tussen het dichtersduo Sylvia Plath en Ted Hughes. Een liefde die voor altijd is getekend door de zelfmoord van Plath.

Plath liet Ted Hughes en haar twee kleine kinderen achter, en de media indertijd smulden er van. Nog steeds wordt Plath vereerd door vrijgevochten vrouwen. Hughes werd afgeschilderd als de boeman, die de feministe en dichteres Plath van de mogelijkheid tot leven beroofde. Hij was degene die vreemd ging, die zijn vrouw achterliet om te zorgen voor de kinderen. Het boek van Palmen is een terugblik van Hughes. Een terugblik op zijn tijd met Plath. Een bijzonder boek, dat een uitgebreide reflectie oproept.  Lees verder Recensie: Jij zegt het – Connie Palmen