Vertrouwen en technologie

We leven in een tijd die gekenmerkt wordt door technologie. De meest banale dingen in ons leven worden door technologische snufjes omgeven. Er bestaan apps op onze telefoon om dingen te doen en te registreren waar we vroeger niet eens over nadachten. Hoeveel glazen water we vandaag hebben gedronken. Welke liedjes we luisterden tijdens onze 5,6282 kilometer hardlopen. Hoeveel calorieën we verbrandden tijdens een vrijpartij. Is dat erg, dat ons leven zo in het teken staat van technologie? Of is dat een ontwikkeling die we gewoonweg moeten omarmen? Een filosofische reflectie. 

Ethiek

Een belangrijk onderdeel van de filosofie is de ethiek, die zich bezighoudt met de vraag hoe we zouden moeten leven. Is iets goed, of niet. En waarom? Waar komt het goede in iets vandaan, komt dat uit het ding zich, of ligt het er aan hoe we naar iets kijken, hoe iets past binnen ons algemene beeld van de wereld waarin we leven? Vragen die iedereen vroeg of laat tegenkomt, en die eigenlijk iedereen (onbewust wellicht) voor zichzelf weet te beantwoorden.

Waarom kies je voor die baan, die auto, die partner, dat bepaalde leven dat je leid? Ondanks dat je je wellicht er niet helemaal van bewust bent, ligt daar een overtuiging aan ten grondslag. Misschien ingegeven door geloof, opvoeding, iets wat je ooit hebt gelezen, of simpelweg omdat je niet anders weet – maar hoe dan ook heb je bepaalde keuzes, bepaalde handelingen gedaan die het verdere verloop van je leven mede hebben bepaald.

Ethische vragen omtrent technologie

Elke dag beantwoorden we ook voor onszelf vragen omtrent technologie. Telkens wanneer we achter een computer zitten, op onze smartphone kijken, of de oven voorprogrammeren geven we ons over aan het programma dat het apparaat met zich meebrengt. Want hoewel we misschien vrij zijn voor zover we kunnen kiezen of we wel of niet een telefoon hebben, wanneer we een telefoon willen gebruiken zijn we overgeleverd aan de techniek, de techne, de manier van werken, die het apparaat met zich mee brengt.

En dat hoeft op zich nog niet erg te zijn. We weten immers zelf ook heel gemakkelijk hoe iets werkt, kleine kinderen kunnen je al vertellen hoe je iets ‘goed’ gebruikt, en wanneer iets stuk is. Kapot zijn, dat moment dat iets niet meer zo werkt waarvoor het bedoeld is.

Kapot?

Maar met dat meegaan met het voorgeprogrammeerde gebruik van technologie, worden we daarmee niet ook zelf geprogrammeerd? Hoe kunnen we er voor zorgen dat we zelf nog wel nadenken? En hoe kunnen we het weten wanneer we te ver gaan, enkel op het moment dat de technologie kapot gaat? Wanneer het niet werkt zoals het hoort?

Misschien wel. In dit verhaal bijvoorbeeld, waarin een stel geplaagd wordt door mensen die naar hun huis komen, met politie en meer, omdat de technologie aangeeft dat hun vermiste of gestolen telefoon in dat huis aanwezig zou zijn. Jarenlang eisen wildvreemden hun telefoon op, en waarom? Omdat een speciale telefoon-vind-app blijkbaar een ‘fout’ heeft, waardoor dit specifieke huis de gelukkige is. Door de afwijking van de norm, wordt opeens duidelijk in hoeverre we blind vertrouwen op technologie, zonder twijfel afgaan op wat die technologie ons verteld, zonder er bij stil te staan in hoeverre we eigenlijk worden geleid door technologie die net zo feilbaar is als mensen.

Heidegger en technologie

Maar is technologie dan gevaarlijk? Het is een onderwerp waar filosofen al heel wat jaren over steggelen, maar Martin Heidegger is misschien wel de meest tijdloze van ze allemaal. Hij brengt een belangrijk concept naar voren, namelijk authenticiteit. Hij zegt dat we onvrij en gevangenen zijn van technologie, of we dit nu erkennen of niet. Zolang we technologie klakkeloos aanvaarden, zullen we de technologie als een meester moeten erkennen, die net als wijzelf de meester over de wereld wil zijn. Maar wanneer we technologie kunnen zien als een openbaring, zoals de manier waarop wij mensen aan onszelf de werkelijkheid kunnen laten zien, dan komen we bij de essentie van wat technologie is.

“Everywhere we remain unfree and chained to technology, whether we passionately affirm or deny it. But we are delivered over to it in the worst possible way when we regard it as something neutral” (Uit: The Question of Technology, p.4).

Laten we dus met zijn allen na blijven denken, stil blijven staan bij de vragen die ons omringen in de wereld, die technologische ontwikkelingen met zich meebrengen. Maar niet vanuit angst voor verandering, maar als een manier om onszelf en de manier waarop we ons verhouden tot de wereld en tot onszelf beter kunnen leren kennen.

Afbeeling: TechStage via Compfight cc.

Advertenties

Auteur: Nobyeni

Freelance Philosopher (PhD). Writer. Thinker. Interested in radical change and human being. Playwright. Dutch World citizen. Lover of books, language, art and coffee.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s